Jak dobrać masę ogniochronną do przepustów kablowych?

TL;DR

• Dobór właściwej masy ogniochronnej jest fundamentalny dla zachowania bezpieczeństwa pożarowego całego obiektu.
• Masy pęczniejące zwiększają objętość pod wpływem temperatury powyżej 150 stopni Celsjusza
• Klasa EI określa czas szczelności i izolacyjności ogniowej przegrody
• Rodzaj produktu zależy od wielkości instalacji i typu przejścia kablowego
• Dokumentacja techniczna ETA jest niezbędna do odbioru budynku przez strażaka

Co to jest masa ogniochronna do kabli i jak działa mechanizm pęcznienia?

Masa ogniochronna to specjalistyczny materiał uszczelniający wykorzystywany w systemach biernej ochrony przeciwpożarowej. Jej głównym zadaniem jest skuteczne odtworzenie odporności ogniowej ściany lub stropu w miejscu, gdzie przechodzą instalacje elektryczne.

Masy pęczniejące reagują w warunkach pożaru, tworząc spienioną warstwę i uszczelnienie, które ogranicza przejście płomieni, gorących gazów oraz dymu przez przegrodę. Reakcja chemiczna zachodzi pod wpływem wysokiej temperatury, np. przekraczającej 150 stopni Celsjusza, kiedy materiał wielokrotnie zwiększa swoją pierwotną objętość. Powstała w tym procesie zwęglona piana zaciska topniejącą izolację kabla, co blokuje przepływ ognia oraz dymu do sąsiednich stref pożarowych.

Kluczowe parametry doboru masy ogniochronnej: klasa odporności ogniowej EI

Skuteczność wykonanego uszczelnienia definiują precyzyjne parametry techniczne oznaczone symbolami E oraz I. Właściwa interpretacja tych wskaźników pozwala na dobór rozwiązania adekwatnego do wymagań projektowych budynku.

• Szczelność ogniowa E oznacza zdolność przegrody do powstrzymania płomieni i gorących gazów
• Izolacyjność ogniowa I ogranicza przyrost temperatury po stronie nienagrzewanej
• Czas ochrony wyrażony w minutach, np. EI 120 to dwie godziny zabezpieczenia przed ogniem

Rodzaj instalacji a wybór masy: kable pojedyncze, wiązki i koryta kablowe

Decyzja o wyborze konkretnego produktu zależy bezpośrednio od zagęszczenia przewodów w danym otworze. W przypadku pojedynczych kabli oraz niewielkich wiązek najczęściej stosuje się masy w kartuszach, takie jak PROMASEAL-A.

Duże koryta kablowe oraz przejścia mieszane stwarzają znacznie większe wyzwania montażowe i wymagają innej technologii. W takich sytuacjach niezbędne jest wdrożenie rozwiązań systemowych, które obejmują powłoki ogniochronne typu PROMASTOP-CC nakładane bezpośrednio na wełnę mineralną.

Masy pęczniejące do uszczelniania pojedynczych kabli i małych wiązek

Porada: przy uszczelnianiu pojedynczych kabli w małych otworach warto sięgnąć po gotowe masy akrylowe w kartuszach.

Produkty takie jak PROMASEAL-A charakteryzują się łatwością aplikacji i nie wymagają użycia specjalistycznych narzędzi poza standardowym pistoletem do mas. Rozwiązanie to sprawdza się w szczelinach pierścieniowych wokół kabli, zarówno w ścianach masywnych, jak i lekkich konstrukcjach.

Powłoki ogniochronne do zabezpieczania tras kablowych i przejść kombinowanych

Zabezpieczanie dużych otworów zawierających koryta kablowe wymaga zastosowania zaawansowanych materiałów o szerokim spektrum działania. Powłoka PROMASTOP-CC oferuje szereg właściwości niezbędnych przy skomplikowanych przejściach instalacyjnych:

• Charakterystyka hybrydowa łącząca właściwości pęczniejące i endotermiczne
• Możliwość aplikacji pędzlem lub natryskiem na płyty z wełny mineralnej
• Uniwersalność zastosowania do kabli w osłonach i bez osłon
• Skuteczność w przywracaniu odporności ogniowej w stropach i ścianach

Kompatybilność masy z rodzajem przegrody budowlanej

Specyfika montażu w ścianach sztywnych, takich jak beton czy cegła, wymaga szczególnej uwagi na przyczepność masy do podłoży mineralnych. Przegroda musi posiadać odpowiednią grubość, która zazwyczaj wynosi minimum 100 lub 150 milimetrów dla zachowania parametrów ogniochronnych.

Ściany lekkie wykonane z płyt gipsowo-kartonowych narzucają konieczność stosowania produktów posiadających dedykowane dopuszczenia do systemów suchej zabudowy. Niezbędnym elementem jest również właściwe obramowanie otworu profilami, co gwarantuje stabilność całego przejścia instalacyjnego.

Rodzaj przejścia instalacyjnego: proste czy kombinowane?

Różnice w doborze technologii wynikają bezpośrednio z wielkości otworu oraz stopnia złożoności samego przepustu. Projektant lub wykonawca musi dopasować metodę uszczelnienia do konkretnych warunków panujących na budowie.

• Użycie samej masy ogniochronnej w tubie do małych szczelin i dylatacji
• Zastosowanie systemu płyt z wełny mineralnej pokrytych powłoką PROMASTOP-CC do dużych przejść kombinowanych
• Wykorzystanie zapraw ogniochronnych takich jak PROMASTOP MG III do uszczelniania przejść w stropach wymagających dużej wytrzymałości mechanicznej

Wymogi formalne: ETA, KOT i zgodność z dokumentacją

Ważne: każdy zastosowany produkt ogniochronny musi posiadać aktualną Europejską Ocenę Techniczną ETA lub Krajową Ocenę Techniczną KOT.

Podczas kontroli i odbiorów liczy się komplet dokumentów potwierdzających właściwości zastosowanego rozwiązania, na przykład deklaracja właściwości użytkowych oraz dokumenty klasyfikacyjne, a podstawą formalną może być ETA, norma zharmonizowana z oznakowaniem CE albo KOT w systemie krajowym.

Dokumenty te potwierdzają skuteczność rozwiązania w rygorystycznych badaniach ogniowych i są podstawą do wystawienia Deklaracji Właściwości Użytkowych. Brak odpowiedniej dokumentacji może skutkować nieodebraniem budynku przez strażaka.

Jak poprawnie aplikować masę ogniochronną? Instrukcja

Poprawny montaż ma decydujące znaczenie dla zachowania deklarowanej klasy odporności ogniowej całego przepustu. Proces aplikacji musi przebiegać zgodnie z procedurami określonymi przez producenta systemu:

• Dokładne oczyszczenie i odtłuszczenie powierzchni otworu oraz instalacji
• Wypełnienie szczeliny masą na wymaganą głębokość zgodnie z kartą techniczną
• Wygładzenie powierzchni szpachlą w celu usunięcia pęcherzy powietrza
• Oznaczenie przepustu naklejką informacyjną dostarczaną często wraz z produktem

Najczęstsze błędy przy doborze masy ogniochronnej do przepustów

Mieszanie systemów różnych producentów w obrębie jednego otworu jest działaniem wysoce ryzykownym i nie zalecanym. Praktyka ta prowadzi do utraty gwarancji i unieważnienia certyfikatów ze względu na brak potwierdzonej kompatybilności chemicznej między materiałami.

Błędne oszacowanie zużycia materiału często skutkuje nałożeniem zbyt cienkiej warstwy masy lub niedostateczną głębokością wypełnienia. Przepust wykonany w ten sposób nie osiągnie wymaganej klasy odporności ogniowej EI, co stwarza realne zagrożenie dla bezpieczeństwa budynku.